POWSTANIE I ROZWÓJ PARAFII

Tablica upamiętniająca patronów kościoła – rodzinę Trzcińskich, umiejscowiona na kościele w Trzcinicy.

Drewniany kościół p.w. św. Marcina w Żytniowie. Archidiecezja Częstochowska.

Wygląd zewnętrzny kościoła z 1928 r.
(źródło: zbiory cyfrowe Gminnej Biblioteki Publicznej w Trzcinicy/ Kronika Katolickiej Szkoły w Trzcinicy 1908-1939).

Wnętrze kościoła parafialnego – wygląd w 1928 r.
(źródło: zbiory cyfrowe Gminnej Biblioteki Publicznej w Trzcinicy/ Kronika Katolickiej Szkoły w Trzcinicy 1908-1939).

Wnętrze kościoła parafialnego – wygląd w 1970 r.
(źródło: Kronika Parafialna).

Późnogotycka rzeźba nieznanej świętej, z ok. 1510 r.





Parafia Rzymskokatolicka p.w. św. Stanisława Biskupa w Trzcinicy
Powstanie i rozwój parafii
Sieć parafialna w Polsce zaczęła się kształtować w X-XI w. i już w XII w. była w pełni zorganizowana. Wtedy to wytworzyły się podstawy podziału Polski na biskupstwa. W powiecie wieluńskim istniało 55 parafii. Granice powiatu wieluńskiego w znacznej części pokrywały się z granicami archidiakonatu wieluńskiego, wchodzącego w skład diecezji gnieźnieńskiej. Archiprezbirat Opatów z 9 parafiami (Bukownicą, Donaborowem, Doruchowem, m. Grabów, Olszową, m. Opatów, Siemianicami, Trzcinicą, Wyszanów) wchodził w skład diecezji wrocławskiej.
Podział parafii na dekanaty tzw. foralne, czyli wiejskie nastąpił w Polsce prawdopodobnie w drugiej połowie XII w., równocześnie z podziałem na archidiakonaty. Jego upowszechnienie przypadło na XIII i XIV w. Znaczenie dekanatów zmalało jednak pod koniec średniowiecza i w początkach XVI w., by następnie wzrosnąć w czasach potrydenckich. Dalszy wzrost znaczenia dekanatów nastąpił w XVIII w., a zwłaszcza pod koniec XX w., w rezultacie zaniku organizacji archidiakonatu.
Wokół parafii ogniskowało się życie religijno-społeczne oraz praca duszpasterska. W przeszłości życie ludności niezwykle silnie skoncentrowane było wokół kościoła parafialnego. Właściwie przez całe życie wierni byli związani z jednym kościołem parafialnym. Tutaj byli ochrzczeni, w tym kościele przystępowali do wszystkich innych sakramentów świętych, tu także uczestniczyli w niedzielnej Mszy Świętej. Tym samym dochodziło do wytworzenia się niezwykle silnej i głębokiej więzi społecznej, co następnie prowadziło do ukształtowania się wyodrębnionych społeczności parafialnych.
Przed 1149 r. Cerscenica została darowana przez Piotra Włostowica z rodu Duninów-Łabędzi z okolicą aż do Prosny klasztorowi Benedyktynów pw. Św. Wincentego we Wrocławiu, ok. 1190 r. klasztor i włości przejęli Premonstratensi, którzy w następnym wieku zatrzymali Opatów i Słupię a wyzbyli się Trzcinicy po 1203 r. Trzcinica przed 1245 r. znalazła się w posiadaniu biskupa wrocławskiego, a później od 1305 r. stała się własnością szlachecką.
W 1738 r. Parafia Trzcinica weszła w skład nowo utworzonego Dekanatu Opatowskiego w wyniku podzielenia na dwie części dekanatu Ostrzeszowskiego. Do dekanatu Opatowskiego przypadło 9 parafii: Opatów ze Słupią, Trzcinica z Laskami, Siemianice, Donaborów, Olszowa, Doruchów, Wyszanów, Grabów oraz Bukownica z Chlewem. Kolejnymi dziekanami dekanatu Opatowskiego byli księża: Jan Sobański – proboszcz z Opatowa, Zygmunt Piekieł i Jan Karwacki – proboszcz Opatowa, a później Olszowy. W 1778 r. na urząd Oficyała Foralnego (dziekana) dla powiatu ostrzeszowskiego powołany został ks. kanonik Antoni Alojzy Sentura z Trzcinicy, który dokonywał generalnych wizytacji w kościołach powiatu ostrzeszowskiego. Natomiast w 1786 r. urząd biskupi we Wrocławiu utworzył nowy dekanat kępiński, w miejsce dekanatu Opatowskiego. Dekanat Kępiński obejmował 11 parafii: Kępno, Baranów, Doruchów z Bobrownikami, Wyszanów, Olszowa, Donaborów, Siemianice, Grębanin, Trzcinica z Laskami, Myjomice oraz Opatów ze Słupią.
Trzcinica aż do 1821 r. należała do diecezji wrocławskiej. Granica diecezji przebiegała wzdłuż Prosny i Baryczy, a od 1821 r. papież Pius VII encykliką De salute animarum przydzielił dekanaty: kępiński i ostrzeszowski do archidiecezji poznańskiej.
W czasach zaboru pruskiego rząd pruski posiadał duży wpływ na administrowanie kościołem, również w parafii Trzcinica. Duchowni byli zmuszani do składania przysięgi hołdującej, tj. na wierność królowi pruskiemu. Pismem z dnia 27 kwietnia 1839 r., zgodnie z wezwaniem z dnia 15 kwietnia 1839 r., ks. proboszcz J. Szubert odpowiadał władzom pruskim w sprawie przysięgi hołdującej ks. wikariusza Filipa Krause, skierowanego do posługi w parafii Trzcinica. Proboszcz J. Szubert odpowiedział, że wikariusz został wyświęcony we Wrocławiu i należy przypuszczać, że taką przysięgę złożył. Jednocześnie zaznaczył, że decyzją arcybiskupa dyspozycja Filipa Krause na wikariusza do parafii Trzcinica została cofnięta.
20 lipca 1871 r. arcybiskup Mieczysław Ledóchowski okólnikiem wydał szczegółowe przepisy o dozorze kościelnym, składającym się z rządcy kościoła i co najmniej dwóch prowizorów (administratorów) oraz o administracji majątku kościelnego, przewidując oprócz prowizorów jeszcze osobnego rendata kasy kościelnej. Ustawą z 20 czerwca 1875 r. funkcje dawnych ekonomów rząd pruski w dobie tzw. walki kulturalnej przeniósł na wybierane przez parafian dozory i reprezentacje parafialne, przyznając im daleko idące uprawnienia w zakresie administracji majątkiem kościelnym. Powyższa ustawa straciła moc obowiązującą w odrodzonej Rzeczypospolitej. Kardynał prymas August Hlond wprowadził w r. 1935 „Rozporządzenie o zarządzie majątku kościelnego”, które to uwzględniło zarówno nadzorczą władzę ordynariusza diecezji, jak i prawną pozycję rządcy kościoła oraz interes kościoła i parafian.
W 1875 r. na podstawie paragrafu 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1875 r., wybrano zarząd kościoła w Trzcinicy. W piśmie z dnia 19 października 1875 r. skierowanym do Królewskiego Starosty w Kępnie Pana Limana, Królewski Komisarz dla arcybiskupiego zarządu majątkiem w diecezji Poznańskiej poinformował o załączonym spisie osób powołanych do zarządu kościelnego i do zarządu gminnego. Jednocześnie skierował prośbę o podanie personaliów właściciela folwarku w Trzcinicy oraz zapytanie, czy posiadacz folwarku w Trzcinicy, jako patron, został wybrany do zarządu kościelnego i czy spełnił on warunki wyborów zgodnie z paragrafem 27-28 ustawy z 1875 r.
W 1934 r. zarząd kościoła (patronat) składał się z 14 przedstawicieli, w skład którego wchodzili patroni dawniejszych dóbr Trzcinicy i w części Urząd Wojewódzki w Poznaniu (dla domeny państwowej Aniołki Pierwszej). W 1934 r. przedstawicielami patronatu byli: Pan Blau, Pan Kersten, Pan Temme – Aniołka Druga. Na patronach ciążyło utrzymanie budynków kościelnych w 2/3 części i w 1/3 na parafianach, z wyjątkiem tych, którzy należeli do kościoła filialnego w Laskach, którzy pokrywali koszty utrzymania budynków plebańskich. Loża patronacka w kościele w Trzcinicy znajdowała się nad starą zakrystią, pod łukowatym sklepieniem.
Patronat w ustawodawstwie kościelnym, to ogół praw nadanych przez Kościół w stosunku do beneficjum i kościoła, z których najistotniejsze jest prawo podawania (prezentowania) biskupowi kandydata na objęcie beneficjum kościelnego, czyli udzielania temuż kandydatowi w formie dokumentu, tzw. prezenty na odpowiednie beneficjum. Patronem mogła być osoba duchowna lub świecka, nawet, jak świadczą liczne przykłady (Śląsk), osoba innego wyznania niż katolickie. Patronat mógł być też mieszany. Mógł on być personalny, związany z konkretną osobą lub realny przywiązany do posiadanego majątku nieruchomego. Patronat wywodził się z wczesnośredniowiecznego prawa własności w stosunku do kościołów. Jeśli chodzi o beneficja i kościoły parafialne lub w ogóle beneficja duszpasterskie, nadawany był ich fundatorom przez biskupów w wystawianych przez nich dokumentach erekcyjnych. Z reguły właściciele miejscowości kościelnych, jako spadkobiercy tych fundatorów, byli patronami kościołów parafialnych lub nawet filialnych, posiadających odpowiednie beneficja. Reguła ta była powszechna do tego stopnia, że w źródłach kościelnych w wielu wypadkach utożsamiano właściciela miejscowości, w której znajdował się kościół z patronem tego kościoła.
Pierwszy kościół w Trzcinicy
Bulla papieża Innocentego III wspomina przy Trzcinicy kościół pw. św. Maryi Magdaleny. W 1201 r. papież wziął pod opiekę klasztor św. Wincentego we Wrocławiu z jego posiadłościami, m. in. z kościołem św. Marii Magdaleny w Trestenice. W 1203 r. biskup wrocławski Cyprian poświęcając ten kościół na cześć św. Wincentego, Najświętszej Maryi Panny i św. Marii Magdaleny, przekazał mu dziesięciny z Komorzna i podał to do wiadomości opatowi Gerardowi, jako właścicielowi wsi. Świadkiem fundacji kościoła w Trzcinicy w 1203 r. był Mikołaj „de Cotlow”.
Nazwiska pierwszego fundatora (kościoła) nigdzie nie można znaleźć.
W 1619 roku Gabriel Trzciński ufundował dla kościoła dwa dzwony. Na jednym z dzwonów widniał napis: Sancti Matthaee Marce, Joannes, Petre, Paule, Patroni orate pro nobis a.D. 1619, a fulgare et tempestate libera nos. Domine”, na drugim natomiast: Varsovius et Oksiecius Trzciński a.D. 1619. Trzeci dzwon z napisem: Sebastian und Sigmund Goetz goss mich in Breslau anno 1713 był już późniejszy, bo z 1713 r. Dzwony te podczas I wojny światowej zostały zabrane przez Niemców z kościoła w celu przelania na armaty.
W dokumentach źródłowych z XVII wieku dotyczących trzcinickiej parafii odnajdujemy informację, że drewniany kościółek w Trzcinicy ma zmienione wezwanie na św. Stanisława i św. Jadwigę.
W 1635 roku kościół św. Stanisława w Trzcinicy miał filię w Laskach.
Drugi kościół w Trzcinicy
O nową erekcję (dokument rozpoczynający budowę) kościoła postarali się Trzcińscy (Marcin Trzciński) w 1701 r. Z 1694 r. istnieje oblata a powtórna erekcya z 13 grudnia 1701 r. zaświadcza haeredes in villa Trzcinica aedificaverant antiquitus ecclesiam. Budynek kościoła w Trzcinicy został ufundowany w 1732 r. przez Piotra Trzcińskiego. W 1763 r. odbyła się wizytacja generalna archiprezbiterów Ostrzeszów i Opatów. Wizytacja kościoła parafialnego przeprowadzona została w dniu 13 października 1763 r. Kościół nosił podwójne wezwanie Stanisława Biskupa i Męczennika oraz Jadwigi Wdowy, zbudowany był z drewna (tota lignea), powiększony o chór i kaplicę.
Gdy w latach 1804-06 staraniem Anieli z Jastrzębowskich Trzcińskiej Stefanowej został wybudowany nowy kościół w Trzcinicy, podarowała ona parafii żytniowskiej drewniany kościółek z Trzcinicy. Nie dowiemy się zapewne, jak to się stało, że wdowa po Stefanie Trzcińskim w 1804 r., a więc w rok po pożarze drugiego kościoła w Żytniowie, ofiarowała parafianom żytniowskim, kościół wybudowany przez Piotra Trzcińskiego. Świątynię z Trzcinicy rozebrali i przywieźli na wozach w 1804 r. parafianie z Żytniowa. Z Trzcinicy przywiezione zostały główne elementy z rozebranego kościółka (belki, deski). Elementy brakujące do zabudowania kościoła, uproszone zostały przez mistrza ciesielskiego Jakuba Ostródkę w Żytniowie i sąsiednich dworach Żytniowa. W niezwykle starannym montażu kościoła Jakubowi Ostródce, urodzonemu w Żytniowie, chętnie pomagali wprawni w pracy ciesielskiej żytniowscy parafianie. Kościół żytniowski, którego budowę zakończono w 1817 r. miał wymiary: długość 24,5 m x szerokość 10,5 m x wysokość 6,5 m. W 1907 r. staraniem ks. Stefana Ludwikiewicza dobudowano zachodnią część nawy oraz przebudowano sklepienia, łuki okienne i wejścia z kaplic do nawy nadając im charakter pseudogotycki. W latach 1941-43 był on zamknięty dla kultu i zamieniony na magazyn. Po wojnie staraniem ks. Leona Izdebskiego i ks. Mariana Krzyżanowskiego został przystosowany do Liturgii. Jako jeden z nielicznych drewnianych kościołów w Polsce posiada on krypty oraz podziemne korytarze, które łączą go z plebanią i dawnym dworem. W latach 70. XX w. gościem parafii był ówczesny kardynał Karol Wojtyła.
Położona w gminie Rudniki, w archidiecezji częstochowskiej, na szlaku pielgrzymkowym do Częstochowy wieś Żytniów, dzięki pięknemu drewnianemu kościółkowi jest powiązana z Ziemią Trzcinicką, a ściślej mówiąc z Parafią Rzymskokatolicką p.w. św. Stanisława Biskupa w Trzcinicy. Znajduje się tu piękna zabytkowa świątynia, która w 1804 r. została przekazana przez Anielę z Jastrzębowskich Trzcińską, dziedziczkę dóbr Trzcinica, parafianom z Żytniowa.
Trzeci kościół w Trzcinicy
W latach 1804-06 wdowa po Stefanie Aniela Trzcińska wybudowała nowy kościół w Trzcinicy do którego w 1869 r., staraniem proboszcza Jana Korytkowskiego, dobudowano wieżę. W 1891 r. kościół p.w. św. Stanisława konsekrował ks. sufragan Edward Likowski.
Według wizyty z 1806 r. pictura per quendam pictorem Varsaviensem a. Ep. Mart. a R. Valentino Gogol Commissario episcopali a 1807 13. septembis tatum benedicta”. Dach świątyni naprawiano w 1822, 1827 i 1847 r.
Kościół usytuowany jest w środku wsi, przy szosie. Świątynię otoczona mur przyległy do fasady z bramami po obu jej stronach (z 1924 r.). Za prezbiterium rozciągają się łąki. Kościół posiada styl klasycystyczny i jest murowany.
W bryle kościoła znajduje się lekko wysunięta, wyodrębniona wieża z cebulastym miedzianym hełmem. Na hełmie, w części frontowej, wykuty został w miedzi herb Papieża Jana Pawła II – specjalne wotum wdzięczności Bogu za wielkiego Polaka. W dzwonnicy znajdują się 3 dzwony, zakupione w 1928 r. w Firmie Braci Felczyńskich w Przemyślu przez parafian za rządów ks. proboszcza Józefa Niedźwieckiego. Dzwony są odlewane ze spiżu, serca dzwonów są żeliwne. Na jednym z nich znajduje się data 1923. Dach świątyni jest dwuspadowy, kryty dachówką karpiówką, przedzielony od zachodu murem kurtynowym na wysokości kruchty, od wschodu przykrywa zewnętrzne schody tworząc pozorne trójboczne zamkniecie. Elewacja zachodnia trójosiowa, dwupoziomowa, w wieży trójpoziomowa, naroża zaokrąglone, ujęte w zdwojone pilastry, okna otoczone pasami tynku, profilowany gzyms koronujący, trzecia kondygnacja wieży ujęta w dwa ustawione na piedestale pilastry toksańskie, w środku okno ujęte w dwa mniejsze, podobne pilastry dźwigające belkowanie zwieńczone trójkątnym tympanonem. Elewacje boczne 6 osiowe, oś zachodnia oddzielona od pozostałych. W 1924 r., z okazji Misji św., kościół został zewnątrz otynkowany. W 1995 r. został na nowo otynkowany z zewnątrz.
Nad nawą świątyni znajduje się sklepienie kolebkowe, natomiast nad prezbiterium żaglaste, nad balkonami przy chórze również żaglaste, a nad kruchtą płaski strop. W pomieszczeniu na piętrze kościoła znajduje się strop drewniany z podsufitką. Więźba dachowa dwukondygnacyjna o dwóch rzędach stojących z poprzecznymi i wzdłużnymi zastrzałami. Schody drewniane, zabiegowe, drzwi są płycinowo-ramowe, dwuskrzydłowe, zamknięte łukiem półokrągłym, do kaplicy obite blachą, z żeliwnymi klamkami. Okna w świątyni zostały wymienione na witraże. Posadzka w kościele ułożona jest z jasnych płytek.
Wnętrze świątyni jest jednonawowe, oddzielone od prezbiterium łukiem tęczowym. W kościele ma zastosowanie dwukondygnacyjny podział ścian. Od zachodu empora organowa wsparta na dwóch solidnych, okrągłych filarach oddzielających kruchtę. We wschodniej części świątyni loża otwarta do prezbiterium.
Organy zostały zbudowane w latach 1969 – 1970 przez organmistrza Stefana Fiołkę z Kępna. W dniu 11 października 1970 r. ks. arcybiskup Antoni Baraniak metropolita poznański w asyście ks. dziekana Mariana Magnuszewskiego z Kępna przy udziale wszystkich księży dekanatu Kępno, dokonał poświęcenia nowo wybudowanych organów. W 2002 r. organy zostały poddane kompleksowej renowacji przez organmistrza Andrzeja Fiołkę.
Ołtarz główny oraz boczne są wykonane w stylu klasycystycznym, pochodzą z I połowy XIX w. W ołtarzu głównym, w retabulum w płytkiej niszy zamkniętej łukiem półkolistym, znajduje się krucyfiks. Natomiast na profilowanym gzymsie umiejscowione są pełnoplastyczne rzeźby dwóch aniołów, św. Jadwigi, św. Stanisława biskupa oraz muszle.
Rzeźba św. Stanisława Biskupa – pochodzi z początku XVII w. (styl: wczesny barok). Rzeźba pełnoplastyczna wykonana z drewna snycerowanego, polichromowanego, ustawiona w lekkim kontrapoście. W lewej ręce św. Stanisław trzyma pastorał. Święty ubrany jest w długi habit, krótką, złoconą komżę z pasem w koronki w dolnej części oraz płaszcz narzucony na ramiona. Na głowie św. Stanisława znajduje się założona infuła. Rzeźba ustawiona jest na podstawie w formie obłoków.
Rzeźba św. Jadwigi – pochodzi z początku XVII w. (styl: wczesny barok). Rzeźba pełnoplastyczna wykonana z drewna snycerowanego. Święta ubrana jest w długą, przewiązaną w pasie suknię oraz narzucony na ramiona płaszcz, spięty pod szyją broszką. Na głowie św. Jadwiga ma założony welon, spływający na ramiona oraz koronę. W ręce trzyma berło. Rzeźba ustawiona jest na podstawie w formie obłoków.
Rzeźby dwóch aniołów – pochodzą z początku XVII w. (styl: wczesny barok). Rzeźby pełnoplastyczne wykonane z drewna snycerowanego, ustawione w kontrapoście. Ciało aniołów jest kryte od pasa złoconą szatą o ostro łamanych i głębokich fałdach. Rzeźby ustawione są na podstawie w formie obłoków.
Rzeźba Chrystusa na krzyżu – jej powstanie datuje się na II połowę XVIII w. (styl: barok), wykonana z drewna snycerowanego.
Drewniana chrzcielnica z II połowy XVIII w. wykonana w stylu barokowym, snycerowana, malowana, złocona, ustawiona na czworobocznej podstawie. Stopa chrzcielnicy – okrągła, zwężająca się ku górze, ozdobiona czterema liśćmi akantu, przechodzącymi w dolnej części w łapy z pazurami. Wybrzuszony trzon, w dolnej części zdobiony stylizowanymi liśćmi, w górnej części – półplastyczne główki putt. Pomiędzy nimi znajdują się wywinięte woluty z kampanulą w środku. Misa chrzcielnicy jest okrągła, profilowana w górnej części, zdobiona w dolnej i górnej części dwoma pasami, ułożonych obok siebie liści akantu. Pokrywa chrzcielnicy zdobiona pełnoplastyczną grupą Chrztu Chrystusa.
Ambona wykonana w stylu wczesno-klasycystycznym, jej czas powstania określa się na koniec XVIII w. Ambona wisząca, czasza na planie kolistym, profilowana, spięta u dołu szyszką, dekorowana wąskimi płycinami zamkniętymi półkoliście. Analogiczna dekoracja znajduje się na balustradzie schodów. W zaplecku przewiązana na dwa węzły kotara i hermy dźwigające fragmenty belkowania, wyżej unosi się anioł z trąba w prawej ręce.
Konfesjonały pochodzą z I połowy XIX w., wykonane są w stylu klasycystycznym.
Wśród wyposażenia kościoła znajduje się późnogotycka rzeźba nieznanej świętej, z lat ok. 1510 oraz barokowy kielich mszalny z 1747 r., na którego podstawie od spodu znajduje się napis: CONR.S.STAMLAI E MAD RUPELLAM A. 1747, barokowy kielich mszalny z XVIII w., neobarokowy kielich z 1862 r., na którego podstawie jest wygrawerowany napis: Ofiara od parafian trzcinickich 1862 oraz cecha mistrzowska Kwiatkowski oraz numer 12. Ponadto, w kościele znajduje się neobarokowy relikwiarz z XIX w. oraz barokowa monstrancja z datowanym czasem powstania 1761-1776.
W kościele znajduje się piękny neorenesansowy relief Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Nieznana jest dokładna data i miejsce powstania gipsowego odlewu Madonny z Dzieciątkiem z Trzcinicy. Nie zachowały się także zapiski dotyczące jego autora. Relief jest niemal dokładną kopią powstałego w latach 1457-1461 dzieła Madonna delle candelabre. Autorem renesansowego przedstawienia Madonny z dzieciątkiem jest Antonio Rossellino. Urodzony w 1427 r. we Florencji rzeźbiarz w swoich pracach inspirował się twórczością Donatella, Lorenzo Ghibertiego oraz Luca della Robbia. W XIX w. we Florencji wykonywano kopie rzeźb renesansowych twórców, między innymi Rosselliniego. Nie był to odosobniony proceder. W Dreucie, włoskim mieście w prowincji Perugia wypalano w tym czasie kopie dawnej ceramiki. Być może inspirowany Madonną delle candelabre odlew z Trzcińskiego kościoła pochodzi z warsztatu XIX-XX wiecznego, włoskiego kopisty.
Sklepienie kościoła zdobią obrazy z 1891 r. Nad chórem namalowane są obrazy: Zastęp Aniołów, dalej Śmierć Stanisława, Trójca Święta, Niepokalane poczęcie Maryi Panny, nad prezbiterium – Adoracja Najświętszego Sakramentu przez Aniołów. W kościele znajdują się trzy ołtarze: ołtarz główny z figurą ukrzyżowanego Chrystusa, ołtarz z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej oraz ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa obok ambony.
Wnętrze kościoła w Trzcinicy było kilkakrotnie remontowane i malowane. W 1869 r. świątynia opatrzona została nowym sklepieniem w miejsce starego, które groziło upadkiem, ozdobione w piękne freski. W 1934 r., kiedy proboszczem w Trzcinicy był ks. Wiktor Falkowski, odnowiono wnętrze świątyni i zamalowano poprzednią polichromię, wykonaną w 1806 r. przez nieznanego malarza warszawskiego. Prace te powierzono Firmie Stefana Kwissa z Poznania. Za zgodą władzy duchownej przeniesiono ambonę z prezbiterium do nawy głównej przy pierwszym filarze nad ścianą północną, tuż przy ołtarzu Najświętszego Serca Jezusowego. Potem skasowano ołtarz wgłębiony z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej (będący obecnie w ołtarzu bocznym Matki Boskiej) i zamurowano tą wnękę, nadając przez to kościołowi harmonijny wygląd i kształty. Na miejscu tej wnęki powstała nowa zakrystia – zanotował W. Falkowski w Opisie kościoła i beneficjum w Trzcinicy., natomiast w 1998 r. pomalowano i odnowiono wnętrze kościoła.
W podziemiach kościoła, pod zakrystią, znajduje się grobowiec rodziny Trzcińskich, fundatorów kościoła.
Kościół ten od 1967 r. jest wpisany jako kościół zabytkowy i stanowi cenną perłę parafii Trzcinica.